GAZİ ANTEP

13 Nisan 2007 günü Suriye'ye geçmek için öğle saatlerinde Gazi Antep'e ulaştık. Şehre girdiğimizde bizi bütün haşmetiyle Gazi Antep Kalesi karşıladı. Ne zaman yapıldığı kesin olmayan Gazi Antep Kalesi Türkiye'de ayakta kalan kale örneklerinin en güzellerinden biridir. İç kalenin olduğu yerin bir Hitit yerleşmesi olduğu bilinmektedir. Roma döneminde bir gözetleme kulesi olarak yapıldığı, zaman içerisinde genişletildiği ve bugünkü biçimini Bizans İmparatoru Justinyanus döneminde M.S. 6. yüzyılda aldığı yolunda bilgiler vardır. Kalenin üzerinde hamam kalıntıları, sarnıçlar, mescit ve çeşitli yapı kalıntıları bulunmaktadır.

Gaziantep Kalesi 1200 m. uzunluğunda, yuvarlak bir plan göstermektedir. Büyük taşlardan örülmüş olan sur duvarları yuvarlak 36 kule ve burçla takviye edilmiştir. Bu kulelerden dördü Osmanlılar zamanında, değişik dönemlerde yapılmıştır. Kalenin çevresinde de 10 m. derinliğinde 30 m. eninde de bir hendek kaleyi çevrelemektedir. Kale Memluklu ve Osmanlı döneminde de onarım görmüş, çeşitli eklerle genişletilerek güçlendirilmiştir. Nitekim kale duvarlarının batısındaki burçların memluklular döneminde yapıldığı bulunan bir kitabeden anlaşılmaktadır. Buna göre Memluk Sultanı Kayıtbay 1481’de bu kaleyi onarmıştır. Bunun yanı sıra Kanuni Sultan Süleyman döneminde 1557 yılında surlar ve kale onarılmış, köprünün iki yanına iki de kule eklenmiştir. Kalenin giriş kapısı üzerinde 1557 tarihli mermer kitabe de bunu belirtmektedir.

Gazi Antep Milli Mücadele döneminde Fransız işgali altında kalmıştır. Medeniyet öncüsü (!!!!???) Fransızlar maalesef şehirde özellikle camilere büyük zararlar vermişlerdir. Bir çok cami maalesef Fransız kurşunlarına hedef olmuştur. Hatta şimdi Turizm Meslek Lisesi olan Kendirli Kilisesi bile Fransız kurşunlarından kurtulamamıştır.

Gazi Antep'te çarşı pazar dolaşırken yöresel ürünler dikkatimizi çekiyor. Bir çok dükkanın önünde bakraçlarla koyun yoğurtları dikkatimizi çekti. Köylerde hazırlanan yoğurtlar günlük olarak getirilip tüketiciye ulaştırılmaktadır. Dikkatimizi çeken bir diğer güzellik ise kurutmalar. Antep'te bir çok dükkanın önünde sallanan biber patlıcan kurutmaları iştahınızı kabartmaktadır. Ayrıca antep fıstığı, tarçın, nane, ıhlamur, keçiboynuzu gibi çok sayıda ürün beni alın diye size göz kırpmaktadır.

Gazi Antep'te el sanatları da çok gelişmiştir. Özellikle sedefkarlık, bakırcılık, kalaycılık, yemenicilik, kilimcilik, zurnacılık, gümüş işlemeciliği halen ilgi gören meslekler arasında yer almaktadır.

Hammaddesi, midye kabuğu, çeşitli teller ve ceviz ağacı olan Sedef ve Sedefkarlık sanatı Ortadoğu ülkelerinde doğmuş ve 15 yy' dan sonra Osmanlı'lara geçmiştir Sedefçilik asırlarca değişik motif ve desenlerle zenginleştirilerek mimari yapılarda, kullanım eşyalarında ve silah süslemelerinde kullanılmıştır.

Gaziantep bakır işlemeciliğinin tarihi çok eskilere dayanmaktadır. Bakırlar yekpare olarak imal edilirler, yanı lehim yada bir başka yolla birleştirilme yapılmaz.