VAN KALESİ

Van ve çevresinin coğrafya ve savunma bakımından önemli bir konumu olduğu için çok eski dönemlerden beri yerleşim alanı olarak kullanılmıştır. Van’ın önemli dinlenme ve gezinti yerlerinden birisini teşkil eden kale şehir merkezine 5 km. mesafede bulunmaktadır.

Powerpoint sunusu için aşağıdaki linki tıklayınız.

Van Kalesi, Urartu’dan günümüze birçok tarihi kalıntıyı üzerinde barındırmaktadır. 20-120 m. arasında değişen genişlikte, 1800 m. uzunluğunda ve Van Gölü'nden 80 m. yüksekliğinde bir kaya kütlesi üzerinde yer almaktadır. Urartu kalelerinin görkemlilerindendir. Tuşba adıyla 300 yıl Urartu Devleti'nin başkentliğini yapan kale, Urartu kralı Lutupri'nin oğlu I. Sarduri tarafından M.Ö. 840-825 tarihleri arasında yaptırılmıştır.

Van ve yöresi, MÖ 855 yılında kurulan Urartu krallığının merkeziydi. Kral 1. Sarduri, çevredeki feodal beylikleri ve kabileleri toparlamış ve Tuşba'yı (şimdiki Van kenti) başkent yapmıştır. Kale, Urartuların M.Ö. VII. yüzyıl başlarında yenilerek Toprakkale'ye taşınmaları üzerine Asurların eline geçti. 1915 yılına kadar sürekli iskan edildiği bilinen kale, orta çağda Selçuklu ve Karakoyunlular tarafından tahkim edilmiş, son şeklini ise Osmanlı döneminde almıştır.

Van Kalesi’nin güneyinde yer alan yaklaşık 500.000 m² lik Eski Van Şehri’nin Urartular döneminde ne şekilde kullandığına dair tarihi belge ve herhangi bir iz bulunmamaktadır. Şehrin doğu, güney ve batısı surlarla, kuzeyi ise Van Kalesi ile çevrelenmiştir. Şehrin girişi surlarda açılan dört kapı ile sağlanmaktadır. Surların hangi tarihte ve kim tarafından inşa edildiği kesin olarak bilinmemekle birlikte, bazı tarihi kaynaklarda ilk kez, Akkoyunlular döneminde yörede “bat” adı verilen topraktan yapıldığı belirtilir. Bu eski şehirde (Tuşpa) Selçuklu Dönemine ait Ulu Cami, Osmanlı Dönemine ait Hüsrev Paşa Cami, Kaya Çelebi Cami, Hamamlar (Çifte Hamam) Kümbetler (İkiz Kümbet) ve çoğu tahrip olmuş eski evler dikkat çekici eserlerdir.